خبر واقعهء شهداى فهرج چون لشكر اسلام در بيابان طبس راه گم كردند و پراكندگى در ايشان افتاد بعضى از صحابه و تابعين سر به فهرج برآوردند و در فهرج فرود آمدند و سه روز بودند . روز چهارم اهالى فهرج را به اسلام خواندند و / 48 / ايشان دو روز مهلت طلبيدند كه ما به اتفاق يكديگر با اهل خانه و فرزندان به خدمت گراييم و به اسلام درآييم . و ايشان را تدارك كردند و علوفه سرانجام نمودند و بازگشتند و با همديگر مشورت كردند و بدان قرار يافت كه به اسلام درآيند . [ پس ] به طلب مردم فرافتر فرستادند و مردم خويدك را همچنين طلب كردند و به ايشان مشورت كردند . ايشان ابا نمودند و گفتند « 1 » كه ما از دين قديم برنگرديم و اين لشكر اندك‌اند و اكثر ايشان حرامى « 2 » اند ، همان بهتر كه بر ايشان شبيخون كنيم و ايشان را به قتل آوريم . اهل فهرج چون اين سخن بشنيدند از انديشهء خود پشيمان شدند و با ايشان يار گشتند و سلاح برداشتند و مترصّد بودند . چون نيمى از شب بگذشت بر سر لشكر اسلام آمدند و به محاربه مشغول شدند و بسيار از صحابه [ 58 ] و تابعين [ را ] به قتل آوردند ، مثل حويطب بن هانى خواهرزادهء حضرت امير المؤمنين و امام المتقين اسد اللّه الغالب عليه السلام و عمرو بن عاصم « 3 » و عبد اللّه بن عامر كريز « 4 » و وحشى قاتل امير حمزة بن عبد المطلب و عبد اللّه تميمى صاحب‌رايت حضرت امير المؤمنين على عليه الصلاة و السلام و غيره ، و جمعى كثير با عبد اللّه بن عمر خطاب شهيد گشتند . قبر حويطب بن هانى و عبد اللّه بن عامر در اندرون مزار متبرّك است ، و عبد اللّه تميمى صاحب‌رايت بيرون مزار مشهور است ، و قبر « وحشى » پهلوى « چاهوك » است به قريب دو تير پرتاب دور از مزار . و اين چاه در آن زمان چاه آب بود و اين صحرا كشخوان « 5 » بود . و چون فتنهء شبيخون برخاست « 6 » ضعفا با اطفال از شرّ آن بىباكان بهراسيدند و خود را با فرزندان به كنار آن چاه انداختند . لشكر در عقب / 49 / ايشان براندند كه ايشان را اسير

--> ( 1 ) . مل : مىگويند . ( 2 ) . م ، ف : خراب . ( 3 ) . م : عبد اللّه بن عاصم . ( 4 ) . مل : كرم . ( 5 ) . مل : كشتخوان . ( 6 ) . اصل : خواست .